Kırpıntıdan amerikan servis dikmek
Kumaş kırpıntılarını üst üste dikerek amerikan servis yaparken ölçü, astar ve yıkama için sade adımlar.
Etek ucundan kalan kumaş şeridi, tek başına işe yaramaz gibi durur. Üst üste gelince ise sofrada bir amerikan servis olur. Bu rehber, dikiş bilmeyen bir komşunun da bitirebileceği sade bir parçayı anlatır. Makine şart değildir. İğne, iplik ve sabır yeter.
Kırpıntıyı ayırmak
Önce yıkayın ve kurutun. Tozlu, tüylü parça masaya çıkmasın. Pamuk, bu iş için en az sürpriz çıkaran kumaştır. Çok esnek, pul payetli ve su geçirmez parçayı ilk servise koymayın. İğne zor girer, dikiş dalgalanır.
Renk birbirine yakın olmak zorunda değildir. Yine de bir parça çok koyu ve boyası akıyorsa onu kullanmayın. Beyaz kenarı lekeler. Emin olmak için küçük bir köşeyi ıslatıp beyaz beze bastırın. Bırakıyorsa o kırpıntı rafa kalsın.
Örgü grubunun ip sepetiyle kumaş sepetini karıştırmayın. İp, servisin içine kaçarsa dikiş düğümlenir. İki kutu, iki iş.
Ölçü neden sabit kalsın
Yaklaşık otuz santime kırk santim, bir tabağın altına sığan rahat bir ölçüdür. Herkes farklı keserse sofrada parça parça durur. Ortak bir karton kalıp kesin. Kalıbı kumaşın üstüne koyun, kenardan bir parmak pay bırakın. Pay, katlayınca içeri girer.
Köşe dik açı olmak zorunda değildir. Eğri kesilen kenar, ilk denemede normaldir. Çok eğriyse kalıbı yeniden koyun. Cetvel yoksa bir kitabın kapağı da düz kenar verir. İş, marangoz gönyesi beklemez.
Çocuk kesecekse makası yetişkin tutsun ya da çocuk yalnızca parçayı seçsin. Kumaş makası ile kâğıt makasını ayırın. Kâğıt kesen makas kumaşı yer.
Katlar ve dikiş
Üç kat düşünün: üst kumaş, ince bir ara bez, alt kumaş. Ara bez şart değildir. Tek kat ince kaçarsa tabak kayar. İki kat çoğu ev için yeter. Katları iğneyle tutturun. İğne, kenara paralel gitsin ki dikiş üstüne binmesin.
Kenardan yarım santim içeriden düz dikiş geçin. El dikişinde küçük adımlar daha az boşluk bırakır. İpliği her on santimde bir hafifçe kontrol edin. Çok gergin iplik, kumaşı büzer. Çok bol iplik, kenarı diş diş yapar. Orta gerginlik, parmağınızın altına esnek gelen haldir.
Köşede iğneyi çıkarıp yön değiştirin. Köşeyi tek seferde keskin dönmeye çalışmayın. Orada kumaş katlanır ve düğüm olur. Atık malzemeden oyun masasındaki acele, bu dikişte işe yaramaz. Yavaş giden servis daha düz durur.
Sofrada kullanım
Servis, sıcak tencere altlığı değildir. Tencerenin tabanı kumaşı yakar. Soğuk ve ılık tabak içindir. Bunu hediye ederken söyleyin. Söylemezseniz ilk çorba günü parça lekelenir ve kırgınlık olur.
Leke olursa hemen soğuk suyla tamponlayın. Sıcak su, bazı lekeleri sabitler. Emin olmadığınız kimyasalı dökmeyin. Sabun ve su, ilk denemedir. Çıkmazsa servis yine kullanılabilir. Görünür leke, onarım masasında olduğu gibi her zaman ayıp değildir. Yine de yemek masasındaki yağ lekesini süs diye bırakmayın. Yıkayın.
Hediye ederken tek parça yeter. Altı kişilik takım, ilk günün hedefi olmasın. Bir servis bitince ikincisi daha hızlı gider. Zorunlu set, masayı yorar.
Ortak sepette düzen
Kırpıntı getiren herkes parçasını yıkamış olsun. Yıkanmamış kumaş, bütün sepeti tozlandırır. Sepetin ağzına bir cümle yazın: temiz ve kuru kumaş. Islak parça ayrı poşette kalsın, içeri girmesin.
Bitmiş servisi satışa çıkarmayın. İsteyen evine götürsün, isteyen komşuya versin. Para girerse ölçü, iplik ve pay tartışması başlar. Bu masa satış tezgâhı değildir.
İş bitince iğneleri sayın. Yerde iğne kalmasın. Çocuklu evde bu, dikişin kendisi kadar önemlidir. Mıknatıs, düşen iğneyi bulmakta işe yarar. Yoksa elle, yavaş, diz çökerek bakın.
Sık sorulan sorular
Kenar overlok ister mi? İstemez. Kenarı içeri katlayıp düz dikişle tutturmak yeter. Overlok yok diye işi ertelemeyin. Katlanan kenar, ilk yıkamada dağılmayı azaltır.
Eski tişört kullanılır mı? Pamuğun gövdesi kullanılabilir. Yakası, ribanası ve baskılı yıpranmış göğüs kısmı zorlar. Düz bir yan parçayı kesin. Baskı çatlıyorsa o bölümü servise koymayın.
Ölçü şart mı tutmalı? Sofrada yan yana duracaksa evet, kalıp ortak olsun. Tek parça hediyeyse iki santim fark görünmez. Fark büyürse tabak servisten taşar. O zaman kalıba dönün.
Adımlar
- Parçaları seçin: Temiz, benzer sıklıkta pamuk kırpıntı seçin. Çok ince ve çok kalın kumaşı aynı serviste birleştirmeyin.
- Ölçüyü kesin: Dikdörtgeni yaklaşık otuz santime kırk santim tutun. Pay için kenardan bir parmak fazla bırakın.
- Katları tutturun: Üst kumaş, varsa ara kat ve alt kumaşı iğneyle sabitleyin. Kaydırmadan kenardan dikiş geçin.
- Yıkamayı deneyin: İlk yıkamada renk veriyorsa servisi açık renk örtünün üstüne sermeyin. Tam kuruyunca katlayın.