Patili komşular için mama kavanozu
Sokak hayvanları için mama kavanozunu nereye koyacağınızı, ne koyacağınızı ve nasıl temiz tutacağınızı anlatan not.
Kapı önündeki dağınık mama, iyi niyetten çok sinek ve şikâyet üretir. Kavanoz düzeni bu dağınıklığı küçültür. Amaç bütün sokağın hayvanını doyurmak değildir. Bir köşede, temiz kapta, miktarı belli bir paylaşımdır. Şikâyet gelirse ısrar etmek yerine yeri ve miktarı değiştirmek gerekir.
Kavanoz ve kap neden ayrıdır
Kavanoz, mamanın kuru durduğu kapalı kaptır. Hayvanın yediği tabak ise ayrı, alçak ve her gün yıkanan bir kaptır. İkisini birleştirmek, yani kavanozun kapağını açık bırakıp hayvanın içine burnunu sokması, hem mamanın ıslanmasına hem cam kırığına yol açar. Cam kavanoz zorunlu değildir. Kapaklı plastik kutu, düşmeye daha dayanıklıdır.
Kutu, çocuğun çekemeyeceği ama nöbetçinin yetişeceği bir rafta durabilir. Yere bırakılan kapalı kutu da olur. Üstüne basılmayan, yağmur almayan köşe seçin. Apartman girişi çoğu zaman yanlıştır. Koku ve tüy, içeri taşınır. Bina sakinleri daha ilk hafta kutuyu kaldırır.
Dışarıda, duvar dibinde, su birikmeyen bir taş uygun olabilir. Geçişi daraltmasın. Bisiklet, bebek arabası ve çöp konteyneri ile aynı noktaya yığmayın. Kayıp eşya kutusu ile mama kutusunu yan yana koymayın. Biri temiz eşya, öteki yiyecektir. Karışırsa ikisi de biter.
Ne konur, ne konmaz
Kuru mama, ölçülü miktarda konur. Sofradan kalan yağlı kemik, bozulmuş et ve baharatlı yemek artığı koymayın. Bunlar hem hayvanı hem çevreyi zorlar. Süt de her kapı önü için doğru seçim değildir. Sıcakta çabuk kesilir, koku bırakır. Emin olmadığınız artığı paylaşmayın.
Su kabı mamanın yanındaysa her gün değiştirin. Aynı kapta hem su hem mama bekletmeyin. Yazın su, işin yarısıdır. Mama bitmese bile su bitebilir. Nöbet notuna suyu ayrı satır yazın.
Miktar bir avuçla başlasın. Bitiyorsa ertesi gün az artırın. Yerinde kalıyorsa azaltın. Yığmak, fare ve böcek davetidir. Komşu bunu görünce bütün işi yasaklamak ister. Az ve biten mama, çok ve bayat mamadan daha uzun yaşar.
Nöbet ve temizlik
Gün aşırı bir bakış yeter. Kap yıkansın, yer süpürülsün, dağılmış kırıntı birikmesin. Eldiven kullanmak elleri rahatlatır. İş bitince eller yıkanır. Bu, tıbbi bir protokol değil, mutfak kadar sade bir temizliktir.
Nöbeti üç komşu paylaşsın. Tek kişinin her akşam aynı köşeye gitmesi, o kişiyi yorar ve tatilde köşe sahipsiz kalır. İsimler bir kâğıtta olsun, grupta her gün uzun yazı olmasın. Yazışma kısa kalsın: baktım, su koydum, mama kaldı. Üç kelime yeter.
Hasta ya da yaralı bir hayvan görürseniz kavanoz yazısıyla teşhis koymayın. Yaklaşması güvenliyse sakin durun, tanıdığınız bir veterinere ya da bu işle ilgilenen komşuya haber verin. Tanımıyorsanız zorla yakalamaya kalkmayın. Isırık ve korku, yardım diye başlayan günü zorlaştırır.
Şikâyet gelince
Koku, havlama ve dışkı şikâyeti ciddiye alınır. Önce temizliği sıklaştırın. Olmazsa miktarı azaltın. Yine olmazsa köşeyi taşıyın. Taşınacak yer yoksa ara verin. Hayvan aç kalır korkusu, komşuyu düşman etmek için yeterli sebep değildir. Başka bir sokak, başka bir kapı olabilir.
Çocuk mamasını eliyle dağıtıyorsa bunu kavanozun suçu saymayın. Kabı kaldırın, çocuğun büyüğüyle sakince konuşun. Azar, merdivende yankılanır. Kısa cümle yeter: kap yıkanıyor, mama yerde bırakılmıyor.
Bağış kavanozuna para koymayın. Mama ile nakit aynı rafta durursa ikisi de tartışma çıkarır. Para toplanacaksa bu başka bir iştir ve bu yazının konusu değildir. Kutu yalnızca kuru mama görsün.
Mevsim ve kapanış
Yağmurda kapak daha da önemlidir. Su alan mama şişer, kokar, dökülür. Karlı günde plastik kırılganlaşabilir. Kabı akşam içeri almak, sabah geri koymak bazı binalarda en temiz çözümdür. Bunu nöbetçiye yüklemeyin. Kim alacaksa adı yazılsın.
İki ay sonra sorun: şikâyet var mı, mama bitiyor mu, nöbet dönüyor mu. Üçü de iyiyse sürdürün. Biri sürekli bozuksa ara verin. Ara, başarısızlık değildir. Değerlendirme burada on dakika sürer. Uzun toplantı, kediye mama yetiştirmez.
Kapanışta kabı yıkayın, yeri süpürün, kartı sökün. Kalan kuru mamayı ağzı kapalı saklayın. Eşiğe sermeyin. Temiz bitiş, bir sonraki denemeye yer bırakır.
Sık sorulan sorular
Kedi ve köpek aynı kaptan mı yer? Ayrı kap daha sakin olur. Büyük köpek, kedinin kabını devirebilir. İki kap yan yana değil, biraz aralıklı dursun. Tek kap zorunluysa miktarı az tutun ve başında kısa süre bekleyin.
Marka önermeli miyim? Hayır. Bu sayfa belirli bir mama markası önermez. Komşunun aldığı kuru mama, tarihi geçmemiş ve kuru kaldığı sürece iş görür. Reklam kartı kutuya yapıştırmayın.
Her gün aynı saatte gelmezsem olur mu? Olur. Saat değişebilir. Önemli olan bayat mamanın günlerce kapta kalmamasıdır. Yetişemeyeceğiniz gün yedek kişiye bir cümle bırakın.