Soğan kabuğuyla kumaş boyamak

Soğan kabuğu çoğu mutfakta çöpe gider. Bir avuç kuru kabuk, pamuk kumaşa sarıdan açık kahveye çalan bir renk bırakabilir. Ton, kabuğun cinsine ve süresine göre değişir. Bu rehber kesin bir renk kartı vaat etmez. Küçük bir deneme, büyük bir gömleği boyamadan önce daha dürüsttür.

Hangi kabuk, hangi kumaş

Kuru, temiz ve küfsüz kabuk kullanın. Topraklı, çürük ve yağ sıçramış kabuğu ayırın. Renk, kabuğun dışındaki kuru zardan gelir. Islak ve yapış yapış iç katman işi zorlaştırır. Bir hafta kuru bir kapta biriktirmek yeter. Nemli kapta küf oluşur.

Pamuk, bu deneme için en sakin kumaştır. Sentetik parça rengi tutmayabilir. Yün ve ipek, ısıya daha hassastır. İlk gün onları kaynar suya sokmayın. Eski bir pamuk peçete ya da yastık kılıfının kenarı, prova için yeter.

Kumaşın üzerinde baskı ve apre varsa renk leke leke durur. Yeni kumaşı önce sade suyla yıkayıp kurulayın. Kirli kumaş, boyayı da kirletir.

Kap ve ateş

Boyayı yemek tenceresinde kaynatmak, sonraki yemeğe koku ve renk bırakabilir. Emin değilseniz bu iş için ayrı, eski bir tencere kullanın. Tahta kaşık da ayrı olsun. Metal maşa, kabuğu çıkarırken işe yarar.

Kabuğu suyun içine koyun. Su, kabuğu örtsün. Kısık ateşte, taşmadan, yaklaşık yarım saat kaynatın. Süre kesin bir yasa değildir. Su koyulaşınca kabuğu süzün. Süzgecin ince olması, kumaşa yapışan zarı azaltır.

Ocağın başından ayrılmayın. Taşan su, hem tehlikelidir hem rengi seyreltir. Çocuk bu tencerenin başında yalnız kalmasın. Buhar da sıcak olur.

Önce küçük parça

Asıl örtüyü suya basmadan küçük bir kare deneyin. Kareyi ıslatın, boyalı suya bırakın, yirmi dakika sonra çıkarıp durulayın. Rengi açık bulursanız süreyi uzatın. Koyu bulursanız asıl parçayı daha kısa tutun. Bu prova, pişmanlığı azaltır.

Sirke bazen rengin oturmasına yardım eder diye anlatılır. Miktarı abartmayın. Bir litre suya bir yemek kaşığından fazla dökmeyin ve kokuyu havalandırın. Emin değilseniz sirkesiz de deneyebilirsiniz. Renk daha uçuk kalabilir. Bu, başarısızlık değil, farklı bir sonuçtur.

Tuz, kimyasal boya tarifi değildir. Burada market boyası ve ağartıcı kullanmayın. İkisini soğan suyuyla karıştırmak hem kumaşı hem kabı bozar. İş sade kalsın.

Durulama ve leke

Kumaşı ılık suyla, su berraklaşana kadar durulayın. Sıcak suyun altında burkmayın. Rengi sıkmak, lekeyi derinleştirir. Gölgede, düz sererek kurutun. Güneş, bazı renkleri hızla soldurur.

İlk yıkamayı açık çamaşırla birlikte yapmayın. Renk verebilir. Ayrı, kısa bir yıkama yeter. Sonraki yıkamalarda da tam sabit kalacağını vaat etmeyin. Doğal renk, zamanla yumuşar. Bunu baştan söyleyin ki hediye alan kişi şaşırmasın.

Tezgâh ve tırnak da boyanabilir. Eldiven kullanmak elleri korur. Tezgâhı hemen silin. Bez torba boyayacaksanız torba temiz ve pamuk olsun. Sentetik file bu suyla istediğiniz rengi vermeyebilir.

Ortak deneme günü

Bir öğleden sonra, iki tencere yeter. Herkes kendi küçük kumaşını getirsin. Ortak bir gömleği izinsiz boyamayın. Renk beğenilmezse kırgınlık, boyadan uzun sürer.

Kabukları komşudan isterken yağlı ve çürük olanı ayıklayın. Mutfak artığı ile boya kabuğu aynı poşette taşınmasın. Koku, holde kalır. Kapaklı kutu daha temizdir.

İş bitince tencereyi yıkayın, kabuğu çöpe ya da bahçedeki toprağa gelişigüzel sermeyin. Büyük yığın sinek çeker. Az kabuk, kapalı çöpte yeter. Yama masası ile aynı günü zorlamayın. Biri su ister, öteki kuru kumaş. İki iş birbirinin yerini ıslatır.

Sık sorulan sorular

Renk her seferinde aynı olur mu? Olmaz. Soğanın cinsi, suyun miktarı ve süre tonu değiştirir. Bu yüzden prova parçası şarttır. Kartela vaat etmeyin.

Çocuklar kaynar suya yaklaşabilir mi? Yaklaşmasın. Onlar kuru kabuğu ayırsın, ıslak kumaşı ancak su ılındıktan sonra görsün. Sıcak tencere yetişkinin işidir.

Kalan boyalı su dökülür mü? Lavaboya süzerek dökebilirsiniz. İçinde kabuk parçası bırakmayın, gideri tıkar. Su çok koyuysa önce sulandırın. Bahçeye kova kova dökmek şart değildir.