Tuz hamuru kapı süsü tarifi

Tuz hamuru, mahalle masasında un, tuz ve su ile tutulan sade bir el işidir. Yenmez. Kapıya asılan küçük bir yaprak, bir yıldız ya da bir daire olur. Bu tarif, birlikte oturulan bir öğleden sonra içindir. Fırın süresi kalınlığa göre değişir. Sayıyı kesin vaat gibi okumayın. Sekiz küçük parça, yarım parmak kalınlık için makul bir ölçüdür.

Masayı kurmadan önce

Un ve tuz dökülecektir. Masaya eski bir örtü serin. Çocuk varsa önlük ya da eski tişört yeter. Değerli ahşabı açık bırakmayın. Su kabı devrilmesin diye kenarda dursun. Kart atölyesinde olduğu gibi yer daraltılırsa iş uzar. Bir masa, sekiz kişi için üst sınırdır.

Hamur yenmeyeceği baştan söylensin. Tuz oranı yüksektir. Çocuk ağzına götürürse fazla miktar değildir diye geçiştirmeyin. Bir lokma bile olsa bırakın, su için. Bunu korku hikâyesine çevirmeyin. Sade cümle yeter: bu hamur süs içindir, yemek değil.

Alerji ve hassas cilt için un tozu rahatsız edebilir. Öksüren olursa pencereyi açın, hamuru o kişinin önünden alın. Zorlamayın.

Hamuru toplamak

İki su bardağı unu bir su bardağı ince tuzla karıştırın. Ilık suyu birden boşaltmayın. Azar azar ekleyin. Hamur toplaşınca tezgâha alın. Ele yapışıyorsa bir tutam un, çatlıyorsa yarım tatlı kaşığı su yeter. Yağ bir iki damlayı geçmesin. Çok yağ, kururken yüzeyi terletir.

Yoğurma sekiz on dakika sürer. Pürüzsüz ve ele yapışmayan kıvam iyidir. Tuz tanesi çok iriyse erimez, yüzey delik delik kalır. İnce tuz bu yüzden daha rahat eder. Hamuru yarım saat bezin altında dinlendirmek şart değildir. On dakika beklemek, şekil vermeyi kolaylaştırabilir.

Renk için boya vaat etmeyin. Emin olmadığınız gıda boyası kumaşa ve tırnağa işler. Sade beyaz hamur, kuruyunca da durur. İsterseniz kuruduktan sonra dışını, kokusu geçmiş su bazlı boyayla boyarsınız. Hamurun içine boya katmak bu tarifin parçası değildir.

Şekil ve delik

Hamuru yarım parmak kalınlığında açın. Çok ince parça fırında kabarır ve çatlar. Çok kalın parça içi yaş kalır. Bardak, yıldız kalıbı ya da bıçak ucu yeter. Herkese aynı şekli zorlamayın. Çocuk eğri bir yaprak keserse o da süstür.

Asmak için deliği hamur yaşken açın. Kürdan ya da kalem ucu iş görür. Delik kenara çok yakınsa kuruyunca kopar. Bir parmak içeriden açın. Kuruduktan sonra delik açmaya kalkmak parçayı kırar.

İsim yazmak isterseniz kürdanla hafif iz yeter. Başkasının kapı numarasını hamura basmayın. Süs, kişiyi ilan etmesin. Atkı askısında olduğu gibi burada da isim, paylaşımı borçlandırır.

Kurutma

Fırın kullanacaksanız ısıyı düşük tutun. Birçok ev fırınında yüz derece dolayındaki ayar, tuz hamurunu renklendirmeden kurutur. Yüksek ateş kabartır ve yakar. Süre, kalınlığa göre uzar. İnce parça bir saatte sertleşebilir, kalın parça iki saati geçebilir. Toplam süreyi üç saatlik bir pencere gibi düşünün. Fırını evde kimse yokken yakmayın.

Ara sıra kapıyı açıp bakın. Parça şiştiyse ısı yüksektir. Kapatıp soğumasını bekleyin, sonra daha düşük ayarda sürdürün. Tam kurumayan parçanın içi sonradan yumuşar. Soğuyunca hafif ses çıkaran, sert parça hazır sayılır.

Fırın yoksa oda sıcaklığında, çevirerek birkaç gün kurutun. Nemli mutfakta bu uzar. Üst üste dizmeyin. Tel bir raf, altının da kurumasına yardım eder. Çocukların erişemeyeceği yerde tutun.

Paylaşım ve saklama

Soğuyan süse kurdele geçirin. Kurdele çok ağır olmasın. Parçayı hava almayan kutuya sıcak sıcak koymayın. Nem geri döner. Birkaç gün kuru rafta beklesin.

Kapıya asarken dış yağmuru doğrudan yiyecek yere koymayın. Tuz, ıslanınca erir gibi leke bırakır. Camın iç yüzü daha güvenlidir. Komşuya hediye edecekseniz bunun bir süs olduğunu ve yenmeyeceğini bir cümleyle söyleyin.

Kalan hamuru poşette buzdolabında bir iki gün tutabilirsiniz. Üstü kuruduysa ıslak bezle örtüp tekrar yoğurun. Küf kokusu varsa atın. Yeni un ucuzdur, bozuk hamur değmez.

Sık sorulan sorular

Hamuru yemek olur mu? Olmaz. Tuz oranı yemek için uygun değildir. Çocuklar için de aynı kural geçerlidir. Masada ayrı bir atıştırmalık varsa onu hamur kabından uzak tutun ki karışmasın.

Parça çatladı, çöpe mi gider? Küçük çatlak, süsü bitirmez. İsterseniz yaş hamurla ince bir yama yapıp yeniden kurutun. Dağılan parçayı zorlamayın. Yeni bir küçük şekil daha az üzülür.

Kaç kişiyle yoğrulur? Bir kap hamur, dört çocuk ve bir yetişkin için rahattır. Daha kalabalıksa hamuru iki kaba bölün. Tek kapta sekiz el, unu yere döker. Yer silinsin, sonra dağılın.